+10점 · 점 ( 0 , a ) \displaystyle (0,a) ( 0 , a ) 에서 곡선 y = x 2 \displaystyle y=x^2 y = x 2 의 한 점까지의 거리를 함수로 표현했으면 【3-1】 점 ( 0 , a ) \displaystyle (0,a) ( 0 , a ) 에서 곡선 P \displaystyle P P 위의 점 ( x , x 2 ) \displaystyle (x,x^2) ( x , x 2 ) 까지의 거리 x 2 + ( x 2 − a ) 2 \displaystyle \sqrt{x^2+(x^2-a)^2} x 2 + ( x 2 − a ) 2 가 최솟값 r ( a ) \displaystyle r(a) r ( a ) 일 때, 함수 f ( x ) = x 2 + ( x 2 − a ) 2 = x 4 + ( 1 − 2 a ) x 2 + a 2 \displaystyle f(x)=x^2+(x^2-a)^2=x^4+(1-2a)x^2+a^2 f ( x ) = x 2 + ( x 2 − a ) 2 = x 4 + ( 1 − 2 a ) x 2 + a 2 가 최솟값 r ( a ) 2 \displaystyle {r(a)}^2 r ( a ) 2 을 가진다.
+15점 · a < 1 2 \displaystyle a<\dfrac12 a < 2 1 , a ≥ 1 2 \displaystyle a\ge\dfrac12 a ≥ 2 1 로 경우를 나누었으면 a ≥ 1 2 \displaystyle a\ge\dfrac12 a ≥ 2 1 이면 x 2 = − 1 − 2 a 2 = a − 1 2 ≥ 0 ⇔ x = ± a − 1 2 \displaystyle x^2=-\dfrac{1-2a}2=a-\dfrac12\ge0\ \Leftrightarrow\ x=\pm\sqrt{a-\dfrac12} x 2 = − 2 1 − 2 a = a − 2 1 ≥ 0 ⇔ x = ± a − 2 1 에서 f ( x ) \displaystyle f(x) f ( x ) 는 최솟값 a − 1 4 \displaystyle a-\dfrac14 a − 4 1 을 갖고,a < 1 2 \displaystyle a<\dfrac12 a < 2 1 이면 x = 0 \displaystyle x=0 x = 0 에서 f ( x ) \displaystyle f(x) f ( x ) 는 최솟값 a 2 \displaystyle a^2 a 2 을 가진다. 따라서,r ( a ) = { a − 1 4 ( a ≥ 1 2 ) ∣ a ∣ ( a < 1 2 ) \displaystyle r(a)=\begin{cases}\sqrt{a-\dfrac14}&\left(a\ge\dfrac12\right)\\|a|&\left(a<\dfrac12\right)\end{cases} r ( a ) = ⎩ ⎨ ⎧ a − 4 1 ∣ a ∣ ( a ≥ 2 1 ) ( a < 2 1 )
+15점 · 각 경우에 대해 r ( a ) \displaystyle r(a) r ( a ) 를 올바르게 구하고 적분값을 계산하였으면 이고, 주어진 정적분은 ∫ − 1 1 { r ( a ) } 2 d a = ∫ − 1 1 2 a 2 d a + ∫ 1 2 1 ( a − 1 4 ) d a = 5 8 \displaystyle \int_{-1}^1\{r(a)\}^2\,da=\int_{-1}^{\frac12}a^2\,da+\int_{\frac12}^1\left(a-\dfrac14\right)\,da=\dfrac58 ∫ − 1 1 { r ( a ) } 2 d a = ∫ − 1 2 1 a 2 d a + ∫ 2 1 1 ( a − 4 1 ) d a = 8 5
+5점 · a < 1 2 \displaystyle a<\dfrac12 a < 2 1 , a ≥ 1 2 \displaystyle a\ge\dfrac12 a ≥ 2 1 로 경우를 나누었으면 【3-2】 원 C a \displaystyle C_a C a 와 곡선 P \displaystyle P P 와의 교점을 ( x 0 , y 0 ) \displaystyle (x_0,y_0) ( x 0 , y 0 ) 라 두면, y 0 = x 0 2 ≥ 0 \displaystyle y_0=x_0^2\ge0 y 0 = x 0 2 ≥ 0 이다.
+10점 · a < 1 2 \displaystyle a<\dfrac12 a < 2 1 일 때 접선이 일치함을 보였으면 a < 1 2 \displaystyle a<\dfrac12 a < 2 1 이면 원 C a \displaystyle C_a C a 의 방정식은 x 2 + ( y − a ) 2 = r ( a ) 2 = a 2 ⇔ x 2 + y 2 − 2 a y = 0 \displaystyle x^2+(y-a)^2=r(a)^2=a^2\ \Leftrightarrow\ x^2+y^2-2ay=0 x 2 + ( y − a ) 2 = r ( a ) 2 = a 2 ⇔ x 2 + y 2 − 2 a y = 0 이고, x 2 = y \displaystyle x^2=y x 2 = y 를 대입하면, y 0 2 + ( 1 − 2 a ) y 0 = 0 \displaystyle y_0^2+(1-2a)y_0=0 y 0 2 + ( 1 − 2 a ) y 0 = 0 . 따라서 y 0 = 0 \displaystyle y_0=0 y 0 = 0 이거나 y 0 = 2 a − 1 < 0 \displaystyle y_0=2a-1<0 y 0 = 2 a − 1 < 0 그런데 y 0 = x 0 2 ≥ 0 \displaystyle y_0=x_0^2\ge0 y 0 = x 0 2 ≥ 0 이므로, 유일한 교점은 ( x 0 , y 0 ) = ( 0 , 0 ) \displaystyle (x_0,y_0)=(0,0) ( x 0 , y 0 ) = ( 0 , 0 ) 이다. 이때 원 C a \displaystyle C_a C a 와 곡선 P \displaystyle P P 는 원점 ( 0 , 0 ) \displaystyle (0,0) ( 0 , 0 ) 에서 x \displaystyle x x 축에 접하므로, 접선의 방정식은 둘 다 y = 0 \displaystyle y=0 y = 0 으로 일치한다.Caution. 원을 다룰 때는 반지름이 양수인지 확인해야 한다 : a=0이면 r(0)=0이므로 C_0에는 원점 한 점만 남는다. 따라서 원의 접선을 정의할 수 없으며, 3-2의 접선에 관한 주장은 a≠0인 경우로 제한해야 한다. 그러나 원칙에 따라 원문 표기를 그대로 실었다.
+15점 · a ≥ 1 2 \displaystyle a\ge\dfrac12 a ≥ 2 1 일 때 접선이 일치함을 보였으면 a ≥ 1 2 \displaystyle a\ge\dfrac12 a ≥ 2 1 이면 원 C a \displaystyle C_a C a 의 방정식은 x 2 + ( y − a ) 2 = r ( a ) 2 = a − 1 4 ⇔ x 2 + y 2 − 2 a y + ( a − 1 2 ) 2 = 0 \displaystyle x^2+(y-a)^2=r(a)^2=a-\dfrac14\ \Leftrightarrow\ x^2+y^2-2ay+\left(a-\dfrac12\right)^2=0 x 2 + ( y − a ) 2 = r ( a ) 2 = a − 4 1 ⇔ x 2 + y 2 − 2 a y + ( a − 2 1 ) 2 = 0 이고,x 2 = y \displaystyle x^2=y x 2 = y 를 대입하면, y 0 + y 0 2 − 2 a y + ( a − 1 2 ) 2 = 0 ⇔ y 0 2 + ( 1 − 2 a ) y 0 + ( a − 1 2 ) 2 = 0 ⇔ y 0 = a − 1 2 \displaystyle y_0+y_0^2-2ay+\left(a-\dfrac12\right)^2=0\ \Leftrightarrow\ y_0^2+(1-2a)y_0+\left(a-\dfrac12\right)^2=0\ \Leftrightarrow\ y_0=a-\dfrac12 y 0 + y 0 2 − 2 a y + ( a − 2 1 ) 2 = 0 ⇔ y 0 2 + ( 1 − 2 a ) y 0 + ( a − 2 1 ) 2 = 0 ⇔ y 0 = a − 2 1 에서 중근을 갖는다.따라서 교점은 ( x 0 , y 0 ) = ( ± a − 1 2 , a − 1 2 ) \displaystyle (x_0,y_0)=\left(\pm\sqrt{a-\dfrac12},a-\dfrac12\right) ( x 0 , y 0 ) = ( ± a − 2 1 , a − 2 1 ) 각 교점에서 원 C a \displaystyle C_a C a 의 접선과 곡선 P \displaystyle P P 의 접선의 방정식은 x 0 ( x − x 0 ) + ( y 0 − a ) ( y − y 0 ) = ± a − 1 2 ( x ∓ a − 1 2 ) + ( a − 1 2 − a ) ( y − a + 1 2 ) = 0 \displaystyle x_0(x-x_0)+(y_0-a)(y-y_0)=\pm\sqrt{a-\dfrac12}\left(x\mp\sqrt{a-\dfrac12}\right)+\left(a-\dfrac12-a\right)\left(y-a+\dfrac12\right)=0 x 0 ( x − x 0 ) + ( y 0 − a ) ( y − y 0 ) = ± a − 2 1 ( x ∓ a − 2 1 ) + ( a − 2 1 − a ) ( y − a + 2 1 ) = 0 과y − y 0 = 2 x 0 ( x − x 0 ) ⇔ y − a + 1 2 = ± 2 a − 1 2 ( x ∓ a − 1 2 ) \displaystyle y-y_0=2x_0(x-x_0)\ \Leftrightarrow\ y-a+\dfrac12=\pm2\sqrt{a-\dfrac12}\left(x\mp\sqrt{a-\dfrac12}\right) y − y 0 = 2 x 0 ( x − x 0 ) ⇔ y − a + 2 1 = ± 2 a − 2 1 ( x ∓ a − 2 1 ) 이고, 이를 정리하면 두 접선의 방정식은 y = ± 2 a − 1 2 x − ( a − 1 2 ) \displaystyle y=\pm2\sqrt{a-\dfrac12}x-\left(a-\dfrac12\right) y = ± 2 a − 2 1 x − ( a − 2 1 ) 으로 일치한다.Correction. 3-2에서 a ≥ 1 2 \displaystyle a\ge\frac12 a ≥ 2 1 인 경우, 교점 좌표를 대입한 식의 − 2 a y \displaystyle -2ay − 2 a y 와 바로 다음 식의 ( 1 − 2 a ) y \displaystyle (1-2a)y ( 1 − 2 a ) y 는 각각 − 2 a y 0 \displaystyle -2ay_0 − 2 a y 0 , ( 1 − 2 a ) y 0 \displaystyle (1-2a)y_0 ( 1 − 2 a ) y 0 의 오기이다. 두 곳에 첨자 0 \displaystyle 0 0 이 빠졌다. 이를 넣으면 다음과 같이 정리되어 뒤의 y 0 = a − 1 2 \displaystyle y_0=a-\frac12 y 0 = a − 2 1 와 일치한다. $\begin{aligned} &y_0^2+(1-2a)y_0+\left(a-\frac12\right)^2 \\ &=\left(y_0-a+\frac12\right)^2=0 \end{aligned}$ 원문 표기는 그대로 실었다.
【3-3】
+5점 · 주어진 영역을 올바르게 표현하였으면(그림, 설명 등) 왼쪽 그림에서, 주어진 영역은 곡선 P \displaystyle P P 와 원호 C F D \displaystyle \mathrm{CFD} CFD 로 둘러싸인 영역C O D F \displaystyle \mathrm{CODF} CODF 가 된다. 곡선C O D \displaystyle \mathrm{COD} COD 와 선분C D \displaystyle \mathrm{CD} CD 로 둘러싸인 영역을 영역C O D \displaystyle \mathrm{COD} COD 라고 나타내면, S ( a ) = ( 영역 COD의 넓이 ) + ( 삼각형 ACD의 넓이 ) + ( 부채꼴 ABC의 넓이 ) + ( 부채꼴 ADE의 넓이 ) − ( 반원 ABFE의 넓이 ) \displaystyle \begin{aligned}S(a)&=(\text{영역 COD의 넓이})+(\text{삼각형 ACD의 넓이})\\&\quad+(\text{부채꼴 ABC의 넓이})+(\text{부채꼴 ADE의 넓이})\\&\quad-(\text{반원 ABFE의 넓이})\end{aligned} S ( a ) = ( 영역 COD 의 넓이 ) + ( 삼각형 ACD 의 넓이 ) + ( 부채꼴 ABC 의 넓이 ) + ( 부채꼴 ADE 의 넓이 ) − ( 반원 ABFE 의 넓이 )
+10점 · 관련된 영역(곡선 P \displaystyle P P 와 접점을 잇는 선분사이의 영역, 직각삼각형, 반원 등)의 면적을 계산하였으면 (영역 C O D \displaystyle \mathrm{COD} COD 의 넓이)= 2 a − 1 2 ( a − 1 2 ) − ∫ − a − 1 2 a − 1 2 x 2 d x = 4 3 ( a − 1 2 ) 3 \displaystyle =2\sqrt{a-\dfrac12}\left(a-\dfrac12\right)-\displaystyle\int_{-\sqrt{a-\frac12}}^{\sqrt{a-\frac12}}x^2\,dx=\dfrac43\left(\sqrt{a-\dfrac12}\right)^3 = 2 a − 2 1 ( a − 2 1 ) − ∫ − a − 2 1 a − 2 1 x 2 d x = 3 4 ( a − 2 1 ) 3 (삼각형 A C D \displaystyle \mathrm{ACD} ACD 의 넓이)= 2 a − 1 2 ⋅ 1 2 ⋅ 1 2 = 1 2 a − 1 2 \displaystyle =2\sqrt{a-\dfrac12}\cdot\dfrac12\cdot\dfrac12=\dfrac12\sqrt{a-\dfrac12} = 2 a − 2 1 ⋅ 2 1 ⋅ 2 1 = 2 1 a − 2 1 (반원 A B F E \displaystyle \mathrm{ABFE} ABFE 의 넓이)= π 2 ( a − 1 4 ) 2 = π 2 ( a − 1 2 ) 2 + π 8 \displaystyle =\dfrac\pi2\left(\sqrt{a-\dfrac14}\right)^2=\dfrac\pi2\left(\sqrt{a-\dfrac12}\right)^2+\dfrac\pi8 = 2 π ( a − 4 1 ) 2 = 2 π ( a − 2 1 ) 2 + 8 π
+10점 · 부채꼴에 대해 부등식을 올바로 사용하였으면 (부채꼴 A B C \displaystyle \mathrm{ABC} ABC 의 넓이)= \displaystyle = = (부채꼴 A D E \displaystyle \mathrm{ADE} ADE 의 넓이)이고, 이 부채꼴에 대해 (나)에 주어진 부등식을 이용하면, 1 4 a − 1 2 ≤ ( 부채꼴 ABC의 넓이 ) ≤ a − 1 4 ⋅ 1 2 ( a − 1 4 a − 1 2 ) ⋅ 1 2 = 1 4 a − 1 2 + 1 16 a − 1 2 \displaystyle \dfrac14\sqrt{a-\dfrac12}\le(\text{부채꼴 ABC의 넓이})\le\sqrt{a-\dfrac14}\cdot\dfrac12\left(\dfrac{\sqrt{a-\frac14}}{\sqrt{a-\frac12}}\right)\cdot\dfrac12=\dfrac14\sqrt{a-\dfrac12}+\dfrac1{16\sqrt{a-\frac12}} 4 1 a − 2 1 ≤ ( 부채꼴 ABC 의 넓이 ) ≤ a − 4 1 ⋅ 2 1 a − 2 1 a − 4 1 ⋅ 2 1 = 4 1 a − 2 1 + 16 a − 2 1 1
+10점 · F ( X ) \displaystyle F(X) F ( X ) 를 구하였으면 이제 F ( x ) = 4 3 x 3 − π 2 x 2 + x − π 8 \displaystyle F(x)=\dfrac43x^3-\dfrac\pi2x^2+x-\dfrac\pi8 F ( x ) = 3 4 x 3 − 2 π x 2 + x − 8 π 라 두면, 아래 부등식을 얻는다. F ( a − 1 2 ) ≤ S ( a ) ≤ F ( a − 1 2 ) + 1 8 a − 1 2 ⇔ 0 ≤ S ( a ) − F ( a − 1 2 ) ≤ 1 8 a − 1 2 \displaystyle F\left(\sqrt{a-\dfrac12}\right)\le S(a)\le F\left(\sqrt{a-\dfrac12}\right)+\dfrac1{8\sqrt{a-\frac12}}\ \Leftrightarrow\ 0\le S(a)-F\left(\sqrt{a-\dfrac12}\right)\le\dfrac1{8\sqrt{a-\frac12}} F ( a − 2 1 ) ≤ S ( a ) ≤ F ( a − 2 1 ) + 8 a − 2 1 1 ⇔ 0 ≤ S ( a ) − F ( a − 2 1 ) ≤ 8 a − 2 1 1
+15점 · lim a → ∞ { S ( a ) − F ( a − 1 2 ) } = 0 \displaystyle\lim_{a\to\infty}\left\{S(a)-F\left(\sqrt{a-\dfrac12}\right)\right\}=0 a → ∞ lim { S ( a ) − F ( a − 2 1 ) } = 0 임을 보였으면 여기서 lim a → ∞ 1 8 a − 1 2 = 0 \displaystyle\lim_{a\to\infty}\dfrac1{8\sqrt{a-\frac12}}=0 a → ∞ lim 8 a − 2 1 1 = 0 이므로 함수의 극한의 대소관계에 의해, lim a → ∞ { S ( a ) − F ( a − 1 2 ) } = 0 \displaystyle\lim_{a\to\infty}\left\{S(a)-F\left(\sqrt{a-\dfrac12}\right)\right\}=0 a → ∞ lim { S ( a ) − F ( a − 2 1 ) } = 0 .
Comment. 3-2는 a=0일 때 원의 접선이 정의되지 않는 경우까지 포함한 출제 오류 문항이다. 그러나 원칙에 따라 원문 표기를 그대로 실었다.