[문제 2-1]
(1) 행렬을 이용한 답
표에 주어진 값을 4 × 4 \displaystyle 4\times4 4 × 4 행렬 A \displaystyle A A 로 부르자. i \displaystyle i i -번째 원소가 1이고 나머지가 모두 0인 1 × 4 \displaystyle 1\times4 1 × 4 행렬을 e i \displaystyle e_i e i 라 하자. 그러면 i \displaystyle i i -번째 국면이 첫 번째(확장기), 두 번째(후퇴기), 세 번째(수축기), 네 번째(회복기) 국면으로 전환될 확률은 e i A \displaystyle e_iA e i A 로 나타낼 수 있고, 2년 후의 각 국면의 확률은 e i A 2 \displaystyle e_iA^2 e i A 2 으로 나타낼 수 있다. 현재의 국면은 확장기이므로 e i \displaystyle e_i e i 대신 e 1 \displaystyle e_1 e 1 을 써 주면 e 1 A 2 \displaystyle e_1A^2 e 1 A 2 이므로 A 2 \displaystyle A^2 A 2 의 첫 번째 행이 되고, 후퇴기와 수축기의 확률을 더하려면 이 행의 두 번째와 세 번째 원소를 더해주면 된다.
A 2 = ( .7 .25 .03 .02 .02 .5 .4 .08 .08 .03 .6 .29 .2 .04 .01 .75 ) ( .7 .25 .03 .02 .02 .5 .4 .08 .08 .03 .6 .29 .2 .04 .01 .75 ) \displaystyle A^2=\begin{pmatrix}.7&.25&.03&.02\\.02&.5&.4&.08\\.08&.03&.6&.29\\.2&.04&.01&.75\end{pmatrix}\begin{pmatrix}.7&.25&.03&.02\\.02&.5&.4&.08\\.08&.03&.6&.29\\.2&.04&.01&.75\end{pmatrix} A 2 = .7 .02 .08 .2 .25 .5 .03 .04 .03 .4 .6 .01 .02 .08 .29 .75 .7 .02 .08 .2 .25 .5 .03 .04 .03 .4 .6 .01 .02 .08 .29 .75
= ( ⋅ .175 + .125 + .0009 + .0008 + .021 + .1 + .018 + .0002 ⋅ ⋅ ⋅ ⋅ ⋅ ⋅ ⋅ ⋅ ⋅ ⋅ ⋅ ⋅ ⋅ ) ( 1 ) \displaystyle =\begin{pmatrix}\cdot&.175+.125+.0009+.0008&+.021+.1+.018+.0002&\cdot\\\cdot&\cdot&\cdot&\cdot\\\cdot&\cdot&\cdot&\cdot\\\cdot&\cdot&\cdot&\cdot\end{pmatrix}\quad(1) = ⋅ ⋅ ⋅ ⋅ .175 + .125 + .0009 + .0008 ⋅ ⋅ ⋅ + .021 + .1 + .018 + .0002 ⋅ ⋅ ⋅ ⋅ ⋅ ⋅ ⋅ ( 1 )
이므로 .175 + .125 + .0009 + .0008 + .021 + .1 + .018 + .0002 = .4409 \displaystyle .175+.125+.0009+.0008+.021+.1+.018+.0002=.4409 .175 + .125 + .0009 + .0008 + .021 + .1 + .018 + .0002 = .4409 가 답이다.
[문제 2-2]
지문 [라]로부터 현재가치와 미래가치의 관계식을 유도하면
현재가치 = 미래가치 × 1 ( 1 + i ) n ( 3 ) \displaystyle \text{현재가치}=\text{미래가치}\times\frac1{(1+i)^n}\quad(3) 현재가치 = 미래가치 × ( 1 + i ) n 1 ( 3 )
유효이자율이 10%일 때, 현재 가지고 있는 10,000원의 12년 후 미래가치는
미래가치 = 현재가치 × ( 1 + i ) n = 10,000 × ( 1.10 ) 12 ( 4 ) \displaystyle \text{미래가치}=\text{현재가치}\times(1+i)^n=10{,}000\times(1.10)^{12}\quad(4) 미래가치 = 현재가치 × ( 1 + i ) n = 10 , 000 × ( 1.10 ) 12 ( 4 )
미래가치 계수인 ( 1.10 ) 12 \displaystyle (1.10)^{12} ( 1.10 ) 12 을 구하기 위해 문제에서 주어진 힌트를 활용하면
log 10 1.1 = 0.0414 ( 5 ) \displaystyle \log_{10}1.1=0.0414\quad(5) log 10 1.1 = 0.0414 ( 5 )
n log 10 1.1 = n × 0.0414 \displaystyle n\log_{10}1.1=n\times0.0414 n log 10 1.1 = n × 0.0414
log 10 ( 1.1 ) n = n × ( 0.0414 ) \displaystyle \log_{10}(1.1)^n=n\times(0.0414) log 10 ( 1.1 ) n = n × ( 0.0414 )
( 1.1 ) n = 10 n × ( 0.0414 ) \displaystyle (1.1)^n=10^{n\times(0.0414)} ( 1.1 ) n = 1 0 n × ( 0.0414 )
( 1.1 ) 12 = 10 12 × ( 0.0414 ) \displaystyle (1.1)^{12}=10^{12\times(0.0414)} ( 1.1 ) 12 = 1 0 12 × ( 0.0414 )
따라서 미래가치는
미래가치 = 10,000 × ( 1.1 ) 12 = 10,000 × 10 12 × ( 0.0414 ) ( 6 ) \displaystyle \text{미래가치}=10{,}000\times(1.1)^{12}=10{,}000\times10^{12\times(0.0414)}\quad(6) 미래가치 = 10 , 000 × ( 1.1 ) 12 = 10 , 000 × 1 0 12 × ( 0.0414 ) ( 6 )
문제의 힌트에서 주어진 10 12 × 0.0414 \displaystyle 10^{12\times0.0414} 1 0 12 × 0.0414 의 값을 활용하면
미래가치 = 10,000 × 10 12 × ( 0.0414 ) = 10,000 × 3.1384 ( 7 ) \displaystyle \text{미래가치}=10{,}000\times10^{12\times(0.0414)}=10{,}000\times3.1384\quad(7) 미래가치 = 10 , 000 × 1 0 12 × ( 0.0414 ) = 10 , 000 × 3.1384 ( 7 )
즉, 문제가 요구하는 미래가치는
미래가치 = 31,384 ( 8 ) \displaystyle \text{미래가치}=31{,}384\quad(8) 미래가치 = 31 , 384 ( 8 )
[문제 2-3]
지문의 마지막 문장 “경제성장효용체감의 법칙은 1인당 국민소득이 높아질 때 행복지수는 계속 상승하지만 행복지수의 증가속도는 낮아진다는 것이다”이 담고 있는 조건을 수식으로 표현하는 능력을 평가하는 게 이 문제의 출제의도다.
Z \displaystyle Z Z 를 Y \displaystyle Y Y 에 대해 미분하여 얻는 도함수를 f ( Y ) \displaystyle f(Y) f ( Y ) 라 하면,
f ( Y ) = − 1 + 10 Y − 9 Y 2 = − 9 Y 2 + 10 Y − 1 = − ( 9 Y − 1 ) ( Y − 1 ) ( 9 ) \displaystyle f(Y)=-1+10Y-9Y^2=-9Y^2+10Y-1=-(9Y-1)(Y-1)\quad(9) f ( Y ) = − 1 + 10 Y − 9 Y 2 = − 9 Y 2 + 10 Y − 1 = − ( 9 Y − 1 ) ( Y − 1 ) ( 9 )
이다. f ( Y ) = 0 \displaystyle f(Y)=0 f ( Y ) = 0 의 해는 1 9 \displaystyle \frac19 9 1 , 1 \displaystyle 1 1 이 되고 f ( Y ) \displaystyle f(Y) f ( Y ) 는 ( 1 9 , 0 ) \displaystyle \left(\frac19,0\right) ( 9 1 , 0 ) 과 ( 1 , 0 ) \displaystyle (1,0) ( 1 , 0 ) 을 지난다. 또한
f ( Y ) = − 1 + 10 Y − 9 Y 2 = − 9 ( Y − 5 9 ) 2 + 25 9 − 1 = − 9 ( Y − 5 9 ) 2 + 16 9 ( 10 ) \displaystyle f(Y)=-1+10Y-9Y^2=-9\left(Y-\frac59\right)^2+\frac{25}9-1=-9\left(Y-\frac59\right)^2+\frac{16}9\quad(10) f ( Y ) = − 1 + 10 Y − 9 Y 2 = − 9 ( Y − 9 5 ) 2 + 9 25 − 1 = − 9 ( Y − 9 5 ) 2 + 9 16 ( 10 )
이므로 f ( Y ) \displaystyle f(Y) f ( Y ) 는 꼭지점 ( 5 9 , 16 9 ) \displaystyle \left(\frac59,\frac{16}9\right) ( 9 5 , 9 16 ) 를 갖는 포물선이다. 이를 그림으로 그리면 아래와 같다.
Correction. 이 그림은 f ( Y ) = d Z / d Y \displaystyle f(Y)=dZ/dY f ( Y ) = d Z / d Y 의 그래프이므로 세로축의 Z \displaystyle Z Z 는 f ( Y ) \displaystyle f(Y) f ( Y ) 의 오기이다. 그러나 원칙에 따라 원문 표기를 그대로 실었다.
그림으로부터 다음을 알 수 있다.
(i) Y \displaystyle Y Y 가 ( 1 9 , 5 9 ) \displaystyle \left(\frac19,\frac59\right) ( 9 1 , 9 5 ) 구간에 있을 때:
f ( Y ) \displaystyle f(Y) f ( Y ) 는 0보다 크고 증가함수이다. 따라서 행복지수 Z \displaystyle Z Z 는 증가하고, 증가속도도 증가한다.
(ii) Y \displaystyle Y Y 가 ( 5 9 , 1 ) \displaystyle \left(\frac59,1\right) ( 9 5 , 1 ) 구간에 있을 때:
f ( Y ) \displaystyle f(Y) f ( Y ) 는 0보다 크고 감소함수이다. 따라서 행복지수 Z \displaystyle Z Z 는 증가하고, 증가속도는 감소한다.
(iii) 그 외의 구간에서는:
f ( Y ) \displaystyle f(Y) f ( Y ) 는 0보다 작다. 따라서 행복지수 Z \displaystyle Z Z 는 감소한다.
그러므로 행복지수 Z \displaystyle Z Z 가 증가하고 증가속도가 감소하는 구간은 ( 5 9 , 1 ) \displaystyle \left(\frac59,1\right) ( 9 5 , 1 ) 이다. 따라서 열린구간 ( a , b ) \displaystyle (a,b) ( a , b ) 가 ( 5 9 , 1 ) \displaystyle \left(\frac59,1\right) ( 9 5 , 1 ) 에 포함되어야 하고, b − a \displaystyle b-a b − a 의 최대값은 1 − 5 9 = 4 9 \displaystyle 1-\frac59=\frac49 1 − 9 5 = 9 4 가 된다.