I-1. 아래 그림과 같은 직각삼각형 △ P n O Q n \displaystyle \triangle P_{n} OQ_{n} △ P n O Q n 에서 다음의 식을 알 수 있다.
O Q n ‾ 2 = O P n ‾ 2 + P n Q n ‾ 2 , 즉 q n 2 = p n 2 + t n 2 O P n + 1 ‾ = α n O Q n ‾ , 즉 p n + 1 = α n q n O P n + 1 ‾ 2 = α n 2 O P n ‾ 2 + α n 2 P n Q n ‾ 2 , 즉 p n + 1 2 = ( α n p n ) 2 + ( α n t n ) 2 \displaystyle \begin{aligned}{\overline{OQ_{n}}}^{2} &= {\overline{OP_{n}}}^{2} + {\overline{P_{n} Q_{n}}}^{2}\,,\quad\text{즉}\quad q_{n}^{2} = p_{n}^{2} + t_{n}^{2} \\ \\ {\overline{OP_{n + 1}}} &= \alpha_{n} {\overline{OQ_{n}}}\,,\quad\text{즉}\quad p_{n + 1} = \alpha_{n} q_{n} \\ \\ {\overline{OP_{n + 1}}}^{2} &= \alpha_{n}^{2} {\overline{OP_{n}}}^{2} + \alpha_{n}^{2} {\overline{P_{n} Q_{n}}}^{2}\,,\quad\text{즉}\quad p_{n + 1}^{2} = \left( \alpha_{n} p_{n} \right)^{2} + \left( \alpha_{n} t_{n} \right)^{2}\end{aligned} O Q n 2 O P n + 1 O P n + 1 2 = O P n 2 + P n Q n 2 , 즉 q n 2 = p n 2 + t n 2 = α n O Q n , 즉 p n + 1 = α n q n = α n 2 O P n 2 + α n 2 P n Q n 2 , 즉 p n + 1 2 = ( α n p n ) 2 + ( α n t n ) 2
∠ P n O Q n = θ \displaystyle \angle P_{n} OQ_{n} = \theta ∠ P n O Q n = θ 이므로 q n = p n cos θ \displaystyle q_{n} = \frac{{p_{n}}}{\cos \theta} q n = cos θ p n 이다. 한편, α n = α \displaystyle \alpha_{n} = \alpha α n = α 이므로, p n + 1 = α q n = ( α cos θ ) p n \displaystyle p_{n + 1} = \alpha q_{n} = \left( \frac{{\alpha}}{\cos \theta} \right) p_{n} p n + 1 = α q n = ( cos θ α ) p n 이 되어 p n \displaystyle p_{n} p n 이 공비 α cos θ \displaystyle \frac{{\alpha}}{\cos \theta} cos θ α 이고 첫째항이 p 1 = O P 1 ‾ = 1 \displaystyle p_{1} = {\overline{OP_{1}}} = 1 p 1 = O P 1 = 1 인 등비수열임을 알 수 있다. 이 등비수열의 일반항은 p n = ( α cos θ ) n − 1 \displaystyle p_{n} = \left( \frac{{\alpha}}{\cos \theta} \right)^{n - 1} p n = ( cos θ α ) n − 1 이다.
I-2. 모든 자연수 n \displaystyle n n 에 대하여 α n = n n + 1 \displaystyle \alpha_{n} = \frac{{n}}{n + 1} α n = n + 1 n 이고 t n = n 2 − ( n − 1 ) 2 n \displaystyle t_{n} = \frac{{\sqrt{n^{2} - ( n - 1 )^{2}}}}{n} t n = n n 2 − ( n − 1 ) 2 이므로, 식 p n + 1 2 = ( α n p n ) 2 + ( α n t n ) 2 \displaystyle p_{n + 1}^{2} = \left( \alpha_{n} p_{n} \right)^{2} + \left( \alpha_{n} t_{n} \right)^{2} p n + 1 2 = ( α n p n ) 2 + ( α n t n ) 2 으로부터 p n + 1 2 = ( n n + 1 ) 2 p n 2 + ( n n + 1 ) 2 − ( n − 1 n + 1 ) 2 \displaystyle p_{n + 1}^{2} = \left( \frac{{n}}{n + 1} \right)^{2} p_{n}^{2} + \left( \frac{{n}}{n + 1} \right)^{2} - \left( \frac{{n - 1}}{n + 1} \right)^{2} p n + 1 2 = ( n + 1 n ) 2 p n 2 + ( n + 1 n ) 2 − ( n + 1 n − 1 ) 2 을 얻는다. 이 항등식으로부터 p n + 1 2 \displaystyle p_{n + 1}^{2} p n + 1 2 을 구하는 것은 다음과 같은 두 가지 방법이 있다.
[방법 1] 이 식의 양변에 ( n + 1 ) 2 \displaystyle ( n + 1 )^{2} ( n + 1 ) 2 을 곱하고 n 2 \displaystyle n^{2} n 2 을 오른쪽으로 이항하면,
( n + 1 ) 2 p n + 1 2 − n 2 = n 2 p n 2 − ( n − 1 ) 2 \displaystyle ( n + 1 )^{2} p_{n + 1}^{2} - n^{2} = n^{2} p_{n}^{2} - ( n - 1 )^{2} ( n + 1 ) 2 p n + 1 2 − n 2 = n 2 p n 2 − ( n − 1 ) 2
을 얻는다. 이 항등식은 모든 자연수 n \displaystyle n n 에 대하여 성립하므로, 수열 ( n + 1 ) 2 p n + 1 2 − n 2 \displaystyle ( n + 1 )^{2} p_{n + 1}^{2} - n^{2} ( n + 1 ) 2 p n + 1 2 − n 2 은 n \displaystyle n n 에 상관없이 값이 일정함을 알 수 있다. 특히 n = 1 \displaystyle n = 1 n = 1 일 때의 값과 같아지게 되므로
( n + 1 ) 2 p n + 1 2 − n 2 = 1 2 p 1 2 − ( 1 − 1 ) 2 = 1 \displaystyle ( n + 1 )^{2} p_{n + 1}^{2} - n^{2} = 1^{2} p_{1}^{2} - ( 1 - 1 )^{2} = 1 ( n + 1 ) 2 p n + 1 2 − n 2 = 1 2 p 1 2 − ( 1 − 1 ) 2 = 1 .
이를 정리하여 p n + 1 2 = n 2 + 1 ( n + 1 ) 2 \displaystyle p_{n + 1}^{2} = \frac{{n^{2} + 1}}{( n + 1 )^{2}} p n + 1 2 = ( n + 1 ) 2 n 2 + 1 을 구할 수 있다.
이렇게 구한 p n + 1 2 \displaystyle p_{n + 1}^{2} p n + 1 2 을 이용하여 q n 2 = 1 α n 2 p n + 1 2 = n 2 + 1 n 2 \displaystyle q_{n}^{2} = \frac{{1}}{\alpha_{n}^{2}} p_{n + 1}^{2} = \frac{{n^{2} + 1}}{n^{2}} q n 2 = α n 2 1 p n + 1 2 = n 2 n 2 + 1 이고, sin 2 θ n = t n 2 q n 2 = 2 n − 1 n 2 + 1 \displaystyle \sin^{2} \theta_{n} = \frac{{t_{n}^{2}}}{q_{n}^{2}} = \frac{{2 n - 1}}{n^{2} + 1} sin 2 θ n = q n 2 t n 2 = n 2 + 1 2 n − 1 을 구할 수 있다. n → ∞ \displaystyle n \to \infty n → ∞ 일 때, 그 극한은 lim n → ∞ sin 2 θ n = lim n → ∞ 2 n − 1 n 2 1 n 2 + 1 = 0 1 = 0 \displaystyle \lim_{n \to \infty} {\sin^{2} \theta_{n}} = \lim_{n \to \infty} {\frac{{\frac{{2}}{n} - \frac{{1}}{n^{2}}}}{\frac{{1}}{n^{2}} + 1} = \frac{{0}}{1} = 0} n → ∞ lim sin 2 θ n = n → ∞ lim n 2 1 + 1 n 2 − n 2 1 = 1 0 = 0 으로 수렴한다.
I-3. 모든 자연수 n \displaystyle n n 에 대하여 α n = a \displaystyle \alpha_{n} = \sqrt{a} α n = a 이고 t n = r n \displaystyle t_{n} = \sqrt{r^{n}} t n = r n 이므로, 식 p n + 1 2 = ( α n p n ) 2 + ( α n t n ) 2 \displaystyle p_{n + 1}^{2} = \left( \alpha_{n} p_{n} \right)^{2} + \left( \alpha_{n} t_{n} \right)^{2} p n + 1 2 = ( α n p n ) 2 + ( α n t n ) 2 으로부터 식 p n + 1 2 = a p n 2 + a r n \displaystyle p_{n + 1}^{2} = a p_{n}^{2} + a r^{n} p n + 1 2 = a p n 2 + a r n 을 얻는다. 이를 이용하여 p n 2 \displaystyle p_{n}^{2} p n 2 을 구하는 것은 다음과 같은 두 가지 방법이 있다.
[방법 1] 위 항등식에 n \displaystyle n n 의 값을 1부터 순차적으로 대입하면,
p 1 2 = 1 \displaystyle p_{1}^{2} = 1 p 1 2 = 1
p 2 2 = a + a r \displaystyle p_{2}^{2} = a + a r p 2 2 = a + a r
p 3 2 = a 2 + a 2 r + a r 2 \displaystyle p_{3}^{2} = a^{2} + a^{2} r + a r^{2} p 3 2 = a 2 + a 2 r + a r 2
p 4 2 = a 3 + a 3 r + a 2 r 2 + a r 3 \displaystyle p_{4}^{2} = a^{3} + a^{3} r + a^{2} r^{2} + a r^{3} p 4 2 = a 3 + a 3 r + a 2 r 2 + a r 3
p 5 2 = a 4 + a 4 r + a 3 r 2 + a 2 r 3 + a r 4 \displaystyle p_{5}^{2} = a^{4} + a^{4} r + a^{3} r^{2} + a^{2} r^{3} + a r^{4} p 5 2 = a 4 + a 4 r + a 3 r 2 + a 2 r 3 + a r 4
⋮ \displaystyle \vdots ⋮
p n 2 = a n − 1 + a n − 1 r + a n − 2 r 2 + a n − 3 r 3 + ⋯ + a r n − 1 \displaystyle p_{n}^{2} = a^{n - 1} + a^{n - 1} r + a^{n - 2} r^{2} + a^{n - 3} r^{3} + \cdots + a r^{n - 1} p n 2 = a n − 1 + a n − 1 r + a n − 2 r 2 + a n − 3 r 3 + ⋯ + a r n − 1 을 유추할 수 있다.
여기서, a n − 1 r + a n − 2 r 2 + a n − 3 r 3 + ⋯ + a r n − 1 \displaystyle a^{n - 1} r + a^{n - 2} r^{2} + a^{n - 3} r^{3} + \cdots + a r^{n - 1} a n − 1 r + a n − 2 r 2 + a n − 3 r 3 + ⋯ + a r n − 1 는 첫째항이 a n − 1 r \displaystyle a^{n - 1} r a n − 1 r , 공비 r / a \displaystyle r / a r / a 인 등비수열의 n − 1 \displaystyle n - 1 n − 1 번째 합이므로
p n 2 = { a n − 1 + a n − 1 r ( ( r / a ) n − 1 − 1 ) r / a − 1 , r / a ≠ 1 a n − 1 + a n + a n + ⋯ + a n ⏟ n − 1 개 , r / a = 1 \displaystyle p_{n}^{2} = {\begin{cases}a^{n - 1} + \frac{{a^{n - 1} r \left( ( r / a )^{n - 1} - 1 \right)}}{r / a - 1} , & r / a \ne 1 \\ a^{n - 1} + \underbrace{a^n+a^n+\cdots+a^n}_{n-1\text{개}} , & r / a = 1\end{cases}} p n 2 = ⎩ ⎨ ⎧ a n − 1 + r / a − 1 a n − 1 r ( ( r / a ) n − 1 − 1 ) , a n − 1 + n − 1 개 a n + a n + ⋯ + a n , r / a = 1 r / a = 1 = { a n − 1 + a r n − a n r r − a , r ≠ a a n − 1 + ( n − 1 ) a n , r = a \displaystyle = {\begin{cases}a^{n - 1} + \frac{{a r^{n} - a^{n} r}}{r - a} , & r \ne a \\ a^{n - 1} + ( n - 1 ) a^{n} , & r = a\end{cases}} = { a n − 1 + r − a a r n − a n r , a n − 1 + ( n − 1 ) a n , r = a r = a
I-4. [논제 I-3]의 답으로부터, q n 2 = 1 a p n + 1 2 = { a n − 1 + r n + 1 − a n r r − a , r ≠ a a n − 1 ( 1 + a n ) , r = a \displaystyle q_{n}^{2} = \frac{{1}}{a} p_{n + 1}^{2} = {\begin{cases}a^{n - 1} + \frac{{r^{n + 1} - a^{n} r}}{r - a} , & r \ne a \\ a^{n - 1} \left( 1 + a n \right) , & r = a\end{cases}} q n 2 = a 1 p n + 1 2 = { a n − 1 + r − a r n + 1 − a n r , a n − 1 ( 1 + an ) , r = a r = a
sin 2 θ n = t n 2 q n 2 = { r n a n − 1 + r n + 1 − a n r r − a , r ≠ a r n a n − 1 ( 1 + a n ) , r = a = { ( r − a ) r n a n − 1 ( r − a − a r ) + r n + 1 , r ≠ a a 1 + a n , r = a \displaystyle \sin^{2} \theta_{n} = \frac{{t_{n}^{2}}}{q_{n}^{2}} = {\begin{cases}\frac{{r^{n}}}{a^{n - 1} + \frac{{r^{n + 1} - a^{n} r}}{r - a}} , & r \ne a \\ \frac{{r^{n}}}{a^{n - 1} \left( 1 + a n \right)} , & r = a\end{cases}} = {\begin{cases}\frac{{( r - a ) r^{n}}}{a^{n - 1} ( r - a - a r ) + r^{n + 1}} , & r \ne a \\ \frac{{a}}{1 + a n} , & r = a\end{cases}} sin 2 θ n = q n 2 t n 2 = ⎩ ⎨ ⎧ a n − 1 + r − a r n + 1 − a n r r n , a n − 1 ( 1 + an ) r n , r = a r = a = { a n − 1 ( r − a − a r ) + r n + 1 ( r − a ) r n , 1 + an a , r = a r = a
먼저, r = a \displaystyle r = a r = a 일 때, 극한 lim n → ∞ sin 2 θ n = lim n → ∞ a 1 + a n = 0 \displaystyle \lim_{n \to \infty} {\sin^{2} \theta_{n}} = \lim_{n \to \infty} {\frac{{a}}{1 + a n}} = 0 n → ∞ lim sin 2 θ n = n → ∞ lim 1 + an a = 0 으로 수렴한다.
r > a \displaystyle r > a r > a 일 때, 0 < a r < 1 \displaystyle 0 < \frac{{a}}{r} < 1 0 < r a < 1 이고 lim n → ∞ ( a r ) n = 0 \displaystyle \lim_{n \to \infty} {\left( \frac{{a}}{r} \right)^{n}} = 0 n → ∞ lim ( r a ) n = 0 이다. 이때,
lim n → ∞ sin 2 θ n = lim n → ∞ ( r − a ) r ( a r ) n − 1 ( r − a − a r ) + r 2 = ( r − a ) r r 2 = 1 − a r \displaystyle \lim_{n \to \infty} {\sin^{2} \theta_{n}} = \lim_{n \to \infty} {\frac{{( r - a ) r}}{\left( \frac{{a}}{r} \right)^{n - 1} ( r - a - a r ) + r^{2}}} = \frac{{( r - a ) r}}{r^{2}} = 1 - \frac{{a}}{r} n → ∞ lim sin 2 θ n = n → ∞ lim ( r a ) n − 1 ( r − a − a r ) + r 2 ( r − a ) r = r 2 ( r − a ) r = 1 − r a 으로 수렴한다.
r < a \displaystyle r < a r < a 일 때, 0 < r a < 1 \displaystyle 0 < \frac{{r}}{a} < 1 0 < a r < 1 이고 lim n → ∞ ( r a ) n = 0 \displaystyle \lim_{n \to \infty} {\left( \frac{{r}}{a} \right)^{n}} = 0 n → ∞ lim ( a r ) n = 0 이므로
lim n → ∞ sin 2 θ n = lim n → ∞ ( r − a ) r ( r a ) n − 1 ( r − a − a r ) + r 2 ( r a ) n − 1 = 0 r − a − a r = 0 \displaystyle \lim_{n \to \infty} {\sin^{2} \theta_{n}} = \lim_{n \to \infty} {\frac{{( r - a ) r \left( \frac{{r}}{a} \right)^{n - 1}}}{( r - a - a r ) + r^{2} \left( \frac{{r}}{a} \right)^{n - 1}}} = \frac{{0}}{r - a - a r} = 0 n → ∞ lim sin 2 θ n = n → ∞ lim ( r − a − a r ) + r 2 ( a r ) n − 1 ( r − a ) r ( a r ) n − 1 = r − a − a r 0 = 0 으로 수렴한다. 여기서, 분모 r − a − a r \displaystyle r - a - a r r − a − a r 는 영이 될 수 없다. 왜냐하면, r < a < ( 1 + r ) a \displaystyle r < a < ( 1 + r ) a r < a < ( 1 + r ) a 이므로, r − ( 1 + r ) a < 0 \displaystyle r - ( 1 + r ) a < 0 r − ( 1 + r ) a < 0 이기 때문이다.
이를 종합하면 lim n → ∞ sin 2 θ n \displaystyle \lim_{n \to \infty} {\sin^{2} \theta_{n}} n → ∞ lim sin 2 θ n 는 모든 a > 0 \displaystyle a > 0 a > 0 , r > 0 \displaystyle r > 0 r > 0 에 대하여 수렴함을 알 수 있다.